DOLAR: 2.24 TL
EURO: 2.87 TL

Bilimsel Bilginin Doğası ve Biyoloji

11 ay önce
266 kez görüntülendi

Bilimsel Bilginin Doğası ve Biyoloji

Bilimsel Bilginin Doğası ve Biyoloji

 

Bilim : Tarafsız gözlem ve deneylerle elde edilen düzenlenmiş bilgi birikimidir. Bilim gerçekleri bulmak adına yapılan çalışmaların bütünüdür.Doğa ve doğa içinde yer alan canlı ve cansızlar,bunlarla ilgili tüm olaylar bilimin konusunu oluşturur.

 

Bilim adamı : Bilimle uğraşan ve bilimsel çalışmalar yaparak gerçeği bulmaya çalışan kişiye bilim adamı ( bilim insanı) denir. Bilim adamları araştırmalarını çeşitli metodlar uygulayarak çözerler.Bir bilim adamında bulunması gereken temel özellikler şöyledir;

 

* İyi bir gözlemci olmak

*Meraklı ve araştırmacı olmak

*Kararlı,istekli ve sabırlı olmak

*Planlı olmak ve titiz çalışmak

*Objektif olmak (Tarafsız)

*Akılcı ve şüpheci olmak

*Önceki çalışmalardan yararlanmak

*Bilimsel metodu kullanmak

*Hayal gücü geniş ve yenilikçi olmak

 

Bilimsel Metod (Yöntem) :

 

Bilim adamları araştırmalarını çeşitli metodlar uygulayarak çözerler.Bilim adamlarının bilimsel çalışmalar sırasında izlediği yola bilimsel metod (yöntem) denir.

 

 

Bilimsel yöntemin basamakları :

 

1- Problemin tanımlanması (tespiti):  İnsanoğlu varolduğundan beri çevresini  merak etmiş,çevresinde meydana gelen olayları sorgulamış ve araştırmıştır.

 

Örn. İnsan böbreği nasıl çalışır?

       Bitkiler nasıl beslenir?

       Alzheimer hastalığının nedenleri nelerdir?

 

Bilim adamı bilimsel çalışmasına başlarken problemi daha iyi belirlemek adına neden,niçin,nasıl gibi kesin cevabını alacağı sorular sorar ve böylelikle problemi tanımlar.

 

2-Verilerin toplanması : Problem tanımlandıktan sonra problemle ilgili gerçeklere ulaşılmaya çalışılır. Gerçeklere ulaşabilmek için bununla ilgili  gözlemler  ve deneyler yapılır. Deneyler kontrollü şartlarda laboratuvar ortamında yapılırken gözlemler doğal ortamlarda yapılır. Bilim insanlarının deney ve gözlem gibi yöntemleri kullanarak araştırdıkları konu hakkında topladıkları bilgilere  veri denir.

Yapılış şekline ve içeriğine göre  ise 2 tip gözlem vardır:

 

a-Nitel Gözlem:

 

* Sadece 5 duyu organı kullanılarak yapılan yüzeysel gözlemlerdir.

*Kişiye özeldir,hata payı vardır ,yanıltabilir.

*Sonuç kesin değildir.

Örn. Taşın sert olması

        Bugün havanın çok sıcak olması

        Kitabın kalın olması

 

b-Nicel Gözlem:

 

*Kesin ölçümlere dayanan,miktar (rakam) belirten ve ölçü aletleri kullanılarak yapılan gözlemlerdir.

*Kişiye özel değildir,hata ve yanılma payı yoktur.

*Sonuç kesindir.

 

Örn, Ağacın 15 yaşında olması

       Hava sıcaklığının 30 santigrat derece  olması

       Domateslerin 2 kg. olması

 

3- Hipotez kurulması :

 

Hipotez elde edilen veriler ışığında problemle ilgili oluşturulan geçici çözümdür.

 

Örn. Köpekler renk körüdür

        Bataklık suyu insanda sıtmaya neden olur

 

       İyi bir hipotez ;

 

*eldeki verilere uygun olmalı

*yeni gerçeklere,tahminlere olanak sağlamalı

  *probleme çözüm önermeli

  *deney ve gözlemlere açık olmalı

   *yeni deney ve gözlemlerle denenebilir olmalı

 

     Hipotezin 3 sonucu vardır;

 

   *Doğrudan kanıtlanıp gerçek haline gelebilir.

    *Yeni gerçeklerle desteklenerek teori  veya kanun olabilir.

     *Çürütülüp terkedilebilir.

 

4-Hipoteze dayalı tahminlerin yapılması (Yargı) :

 

Kurulan hipoteze bağlı olarak hipotezden mantık yolu ile çıkarılan sonuçtur.Hipotezin doğruluğunu araştırmak amacıyla  yapılacak deneylere ışık tutar. Tahmin cümleleri   '' Eğer…………………., ise…………………………….dır.'' kalıbına uygun olarak kurulur.

Örn. Sıtma hastalığının nedeni bataklık suyu ise bataklık suyu içen tüm insanlar sıtmaya yakalanmalıdır.

 

5-Kontrollü deney yapılması:

 

Deney sırasında sadece bir etken değiştirilerek yapılan çalışmalardır. deneyler  genelde iki grup içerir;

Kontrol grubu ve Deney grubu

 

Kontrol grubu  Deney grubunda yapılan uygulamanın etkilerinin araştırılması amacıyla kullanılır. Kontrollü   deneylerde ortam şartlarından yalnızca biri değiştirilir.Değiştiğinde deneyin sonucunu etkileyen değişkene bağımsız değişken denir.Bağımsız değişkene bağlı olarak değişen değişkene bağımlı değişken denir.

 

Örn. Sütün bozulmasına sıcaklığın etkisini araştırırken  aynı marka,aynı miktar.aynı hava ortamı vb.değişkenler aynı(sabit) tutularak sıcaklık dereceleri değiştirilen özdeş iki kaba  süt konur.

 

1. kaptaki süt 5 santigrat derecede   2.kaptaki süt 35 santigrat derecde  tutulur.

Bu örnekte bağımsız değişken : Sıcaklık

                  bağımlı değişken     :Sütün bozulması veya üretilen bakteri sayısı

                  sabit tutulan değişkenler : süt miktarı,markası .konulduğu kap,havası vb.

Kontrollü deneylerle hipotezin doğruluğu araştırılmaktadır.Eğer kontrollü deneyler hipotezin doğruluğunu  desteklemezse  hipotez değiştirilir ve yeni bir hipotez kurulur.

 

6-Teori oluşturulması :

 

        Çoğunluk tarafından kabul edilen ,gözlem ve kontrollü deneyler sonucu desteklenen fakat doğrudan doğruya ispat   edilemeyen kökleşmiş hipotezlerdir. Mutlak ve kesin sonuçlar değildir.Hipoteze göre gerçeklere daha yakındır.Zamanla çürütülebilir.

 

7-Kanun (Yasa_Gerçek):

           Evrensel nitelik taşır.Herkes tarafından doğruluğu kabul edilen bilimsel gerçeklerdir.Zamanla  çürütülemeyen teoriler geniş bir geçerlilik kazanarak kanuna dönüşür.

Gerçek :Herkes tarafından tekrarlandığında aynı sonuçların elde edildiği bilgilerdir.

 

Örn.  Yerçekim kanunu

         Newton Kanunu vb.

Problem tespit edilir..(1.)…Gözlem yapılır..(2)……Veri toplanır..(3)……Hipotez kurulur….(4)…..Tahminler yapılır.(5)……..Kontrollü deney yapılır…..(6)…….olumsuz ise Hipotez değiştirilir (7) ; olumlu ise  Teori..(7)…Kanun(8)

 

 

Biyolojinin Konusu 

ve Bölümleri

BİYOLOJİ: Canlı bilimidir. Doğadaki tüm canlıların hayatsal faaliyetlerini,yapılarını,çevreleriyle ve birbirleriyle olan ilişkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. 2 ana bilim dalına ayrılır:

Botanik (Bitki Bilimi)     ve   Zooloji (Hayvan Bilimi)

Ayrıca  Biyolojinin birçok alt bilim dalları vardır;

Morfoloji(Şekil Bilimi) :Canlıların dış yapılarını ve dış yapılarını oluşturan  organları inceler.

Anatomi :Canlıların iç vücut yapılarını inceler.

Fizyoloji (İşleyiş Bilimi): Canlıyı oluşturan doku,organ ve sistemlerin çalışmalarını ,görev ve fonksiyonlarını inceler.

Sitoloji(Hücre bilimi):Canlıların yapıtaşı olan hücrelerin yapısını, hücre bölünmesi,protein sentezi,enerji üretim olaylarını ve organelleri inceler..

Histoloji (Doku Bilimi):Şekil ve görevce birbirine benzeyen hücrelerin biraraya gelerek oluşturdukları dokuları inceler.

Embriyoloji:Döllenmiş yumurtadan (zigottan) yeni bir birey oluşumuna kadar geçen evreleri,gelişme ve farklılıkları inceler.

Evrim:Türlerin geçmişten günümüze geçirdiği değişimleri inceler.

Genetik(Kalıtım) :Ana baba özelliklerinin oğul döllere nasıl geçtiğini ,kalıtsal özelliklerin nesilden nesle aktarılışını inceler.

Moleküler Biyoloji:Canlıların yapısını moleküler düzeyde inceler.Hücre içindeki DNA,RNA,ATP ve enzim gibi moleküllerin yapısını inceler.

Sistematik(Taksonomi):Canlıları sınıflandırma bilimidir.Doğadaki canlı çeşitliliğini ve aralarındaki akrabalık ilişkilerini inceler.

Ekoloji(Çevre Bilimi):Canlıların birbirleriyle ve cansız çevreleriyle ilişkilerini inceler.

Mikrobiyoloji:Mikroorganizmaları(mikroskobik) çıplak gözle görülmeyen canlıları inceler.

Biyokimya:Canlıların yapısındaki kimyasal bileşikleri inceler.

Biyofizik:Biyolojik olayları fiziksel yönden inceler.

Biyocoğrafya:Canlıların yeryüzünde doğal olarak yaşadıkları ve çoğaldıkları bölgeleri inceler.

Biyoistatistik:Biyolojideki olayların sayısal değerlerle ifade edilmesini sağlar.

İhtiyoloji:Balıkları inceler.

Entomoloji:Böcekleri inceler.

Hidrobiyoloji:Suda yaşayan canlıları inceler.

Patoloji:Hastalıkların canlıda sebep olduğu bozuklukları ve bunların sebeplerini inceler.

Parazitoloji.Parazit canlıları inceler.

Paleontoloji(Fosil Bilimi):Geçmişte yaşamış canlıların kalıntılarını ,fosillerini inceler.

 

BİYOLOJİNİN ÖNEMİ VE BİYOTEKNOLOJİ

            Yaşadığımız bilgi çağında biyoloji bilimi bilimsel ve teknolojik gelişmelerden doğrudan etkilenmektedir.Biyoloji tıp,genetik,veterinerlik,eczacılık,tarım,……v.b.birçok bilim dalıyla temelden ilişkilidir.

            Günümüzde yaşadığımız dünyayı olumsuz etkileyen çevre sorunları,sağlık sorunları,ekonomik sorunlar biyolojinin konusu dahilindedir.Bilindiği üzere günümüzde biyoloji alanında çeşitli buluşlara imza atılmaktadır.Örn.doku,organ nakilleri,kopyalama olayları,biyoteknolojik çalışmalar ,biyolojik ıslah gibi uygulamaları verebiliriz.

            İnsanların bilinçsiz olması ve yeterli eğitim düzeyinde olmamalarına bağlı olarak birçok felaket ortaya çkmaktadır.Örn.

gereksiz su tüketimi ,ekolojik dengeyi bozan çalışmalar gibi.Bu ve benzeri sorunlar biyoloji bilimine önem vermekle kazanılır.Biyoloji bilimi sorunlara çözüm yolları aramakta hem de insanlığa faydalı yeni sistem ve teknolojilerin geliştirilmesinde önem taşımaktadır.

BİYOTEKNOLOJİ:Canlı mikroorganizmaları ve onların yapıtaşlarını hayvancılık,tarım,gıda ve diğer endüstrilerde daha iyi ürün ,üretim ve hizmet vermek amacıyla kullanılmasına dayanan teknolojilerin tümüdür.

Biyoteknolojinin çeşitli endüstriyel kullanım alanları ve bu alanlarda çalışmalarda yararlanılan biyoloji alt bilim dalları şöyledir:

 Hayvancılık ve Tarım                                                               Genetik

     Sağlık,İlaç sanayi                                                   Çevre ve Enerji üretimi

 Gıda üretimi                            BİYOTEKNOLOJİ                   Ziraat ve Islah

     Moleküler Biyoloji                                                              Biyokimya

       Fizyoloji                                                                                Mikrobiyoloji

 

Biyoteknolojinin Kullanım Alanları:

*İlaç ve antibiyotik üretimi

*Aşıların geliştirilmesi

*Bazı hormanların üretilmesi(insülin gibi)

*İnsan genetiğinin anlaşılması ,gen tedavisi

*Çevre  kirliliğinin kontrolü

*Atık maddelerden yeni ürün üretilmesi

*Besin değerleri yüksek ,hastalıklara dirençli,daha verimli ,kaliteli bitki  hayvanların  üretilmesi

 

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık