DOLAR: 2.17 TL
EURO: 2.85 TL

KAVRAMLAR VE OSMANLI DEVLETİNDE YENİLEŞME HAREKETLERİ

12 ay önce
183 kez görüntülendi

KAVRAMLAR VE OSMANLI DEVLETİNDE YENİLEŞME HAREKETLERİ

Kavramlar:

İhtilal:Mevcut düzenin bir lider yada bir grup tarafından zorla yıkılmasıdır.

İnkılap(devrim):Yıkılan düzenin yerine yenisinin inşa edilmesidir.Yani eskiyen kurumların kaldırılarak yerine yenilerinin getirilmesidir.

NOT:İhtilal inkılabın ön aşamasıdır.

 

Islahat(reform):İyileştirme, düzeltme

Osmanlı Devletinde Yenileşme Hareketleri

Osmanlı Devletinde ilk köklü yenilikler III.Selim döneminde yapılmaya başlanmış ancak III.Selim’in bu yenilikleri yapabilmek için gerekli kadrodan yoksun oluşu amacına ulaşmasını engellemiştir.

 

II.Mahmut döneminde en geniş kapsamlı ıslahat hareketlerine girişilmiş  hatta bu dönemde yapılan yenilikler Tanzimat Dönemi yeniliklerine ortam hazırlamıştır.

Sened-i İttifak’ın imzalanmasıyla ilk defa az da olsa padişahın yetkileri kısıtlanmıştır.Bundan dolayı Sened-i İttifak Osmanlı tarihinde ilk anayasal gelişme olarak kabul edilir.

 

Tanzimat dönemi (1839-1876)
Hukukun üstünlüğü ve yasalar önünde eşitlik kavramı gündeme gelmiştir.Bu dönemde
1839 Tanzimat fermanı ve  1856 Islahat fermanı  ilan edilmiştir.

Tanzimat fermanı(1839)
Padişah Abdülmecit’tir.

Fermanın hazırlanmasının amacı ;

-Azınlıklara daha fazla haklar tanınarak, azınlıklar ile Müslümanları eşit konuma getirmek böylece azınlıkların devlete bağlığını sağlamak.
-Avrupalı devletlerin iç işlerimize müdahalelerini engelleyerek devletin dağılmasını önlemek
Önemi
- İlk kez kanun üstünlüğü ilkesi benimsenmiştir
- Padişahın yetkileri yasalarla sınırlandırılmıştır
- İlk anayasacılık hareketi başlamış

- Bu fermanla Osmanlı devletinde yaşayan tüm yurttaşlara eşit bir ceza yasasının yapılmasının önü açılmıştır.

-Bu dönemde daha çok eğitim ve hukuk alanında yenilikler yapıldı.

Ancak eğitim alanındaki çabalar;

       -İlköğretim zorunluluğunun uygulanamaması

      -Kız çocuklarının eğitiminin istenilen düzeyde gerçekleşmemesi

      -Çağdaş eğitimin yanında medreselerin de  varlığını sürdürüyor olması

      -Açılan okulların sadece yüksek okullar olması ve temel eğitimi verecek okulların açılamamış olması

Gibi nedenlerden dolayı yetersiz kaldı.

Islahat fermanı (1856)
Padişah Abdülmeci.ttir.

Amacı azınlıklara daha geniş haklar sağlamak ve ayaklanmalarını önlemek, Avrupalı devletlerin azınlıkları bahane ederek iç işlerimize karışmasını engellemek
Sadece azınlıklara yönelik yenilikler yapılmıştır.


I.Meşrutiyet (1876-1878)
Padişah II.Abdülhamittir.

En önemli özelliği anayasal düzen kurulmuş ve parlamento açılmıştır.ilk kez halk yönetime ortak olmuş ve Osmanlı devletinin rejimi değişmiştir.(Monarşiden  meşrutiyete geçildi.)

Istibdat dönemi
II.Abdülhamit’in 1877-78 Osmanlı Rus harbini bahane ederek meclis-i mebusanı kapatmasıyla başlayıp II.Meşrutiyetin ilanına (1908) kadar devam eden  baskı dönemidir

II. Meşrutiyet(1908-1918)
İttihat ve Terakki Cemiyetinin  baskıları sonucu  kapalı tutulan  Meclis-i Mebusan yeniden açılmıştır.

 

II.meşrutiyetin ilanı esnasında ortaya çıkan karışık dönemde;

 

Bosna hersek Avusturya ya bağlanmış;

Bulgaristan bağımsızlığını ilan etmiş

Yunanistan Girit’i işgal etmiştir.


31 mart ayaklanması(13 nisan 1909)
 

-Meşrutiyet rejimini ortadan kaldırmak için çıkarılan  dini nitelikli bir isyandır.

-İsyan, Mahmut Şevket paşanın başkanlığını yaptığı ,Mustafa Kemal Paşanın kurmay başkanı olduğu Hareket ordusu tarafından bastırıldı.

-İsyan sonunda II.Abdülhamit tahttan indirildi.Yerine V.Mehmet Reşat geçti.İttihatçıların yönetimdeki etkinlikleri arttı.
 

Kanun-u Esaside yapılan 1909 Değişiklikleri ile;

-Padişahın yetkileri azaltılırken meclisin yetkileri artırıldı.

-Sendikalaşma ve siyasi parti kurmanın önündeki engeller kaldırıldı.

 

NOT: Tarihimizde ilk kez bu dönemde çok partili hayata geçildi.(ilk kurulan parti İttihat ve Terakki Fırkasıdır)
 

Osmanlı Devletini Kurtarma Çalışmaları ( fikir akımları)
Osmancılı
k:Tüm Osmanlı vatandaşlarının kanun önünde eşitliğini savunur.

 İslamcılık(ümmetçilik)  :Tüm Müslümanları halifelik etrafında birleştirmeyi amaçlar(II.Abdülhamit)

 Türkçülük(Turancılık):Tüm Türkleri tek çatı altında birleştirmeyi amaçlar (İttihat  Terakki )

 Batıcılık:Batının örnek alınması gerektiğini savunur.İlk kez Tanzimat Fermanı ile ortaya çıkmıştır.

Adem-i merkeziyetçilik:Yerinden yönetimi savunur.(Prens Sabahattin savunmuştur)

 

Türk inkilabının özellikleri
1 Ulusçuluk ilkesine dayanır

2-Fransız devriminden etkilenmiştir

3- Mustafa kemal’in öncülüğünde bir harekettir
4-En önemli özelliği ve diğer inkılaplardan ayıran özelliği ulusal kurtuluş savaşı ile birlikte ulusal egemenliği de gerçekleştirmiş olmasıdır.

5-Sömürülen ülkelere örnek olmuştur.

 

KAVRAMLAR VE OSMANLI DEVLETİNDE YENİLEŞME HAREKETLERİ Konusuna Ait Etiketler

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık