DOLAR: 2.24 TL
EURO: 2.84 TL

Maliyet Muhasebesi Sistemleri

11 ay önce
130 kez görüntülendi

Resim bulunamadı

Maliyet Muhasebesi Sistemleri

 

1.Maliyetlerin Fiili olup olmamasına göre ayrım,

 

a.Fiili rakamlara dayanan maliyet muhasebesi sistemi: Mamulün maliyetini oluşturan maliyet unsurlarının belirlenerek dağıtılması yada mamullere yüklenmesi üretimin tamamlanmasından sonra elde edilen fiili rakamlara dayandırılır. Bu maliyet sistemine “iş işten geçtikten sonra bulunan maliyet” adı da verilir.

 

b.İleriye dönük rakamlara dayanan maliyet muhasebesi sistemi: İkiye ayrılır.

 

      Tahmini maliyetler:  Geçmiş dönemlerin sonuçlarına ve gelecekteki olası gelişmelere göre, istatistiki bir takım hesaplamalara bağlı olarak tahmin edilen maliyetlerdir.

 

     Standart Maliyetler: Bilimsel ve teknik temellere dayanılarak hesaplanan ve belirli koşullar altında gerçekleşmesi beklenen maliyetlerdir.

 

2.Maliyetlerin tümünün temel alınıp alınmamasına göre ayrım,

 

İkiye ayrılır.

 

a.Tam Maliyet Sistemi:  Direkt ilk madde ve malzeme gideri,direkt işçilik gideri,genel üretim maliyetlerin-   den oluşan tüm maliyet unsurları,içerik ve değişkenliğine bakılmaksızın üretilen mamullerin maliyetine katılır.

 

b.Kısmi Maliyet Sistemi: İkiye ayrılır.

 

      Direkt Maliyetleme Sistemi:  Direkt ilk madde malzeme ve direkt işçilik giderlerinin toplamı üretilen mamullerin maliyetini oluşturur.

      Değişken Maliyetleme Sistemi: Direkt ilk madde malzeme ve direkt işçilik gideri ve değişken genel üretim maliyetleri üretilen mamullerin maliyetini oluştururken sabit genel üretim maliyeti ise dönem giderini oluşturur.

 

Normal Maliyet Sistemi:

 

3.Maliyetlerin Üretim Eylemlerinin niteliğine göre ayrım.

 

     a. Sipariş Maliyet Sistemi: Bir müşterinin özel üretim isteği olabileceği gibi stok amacıyla işletme yönetiminden gelen bir üretim emridir. Müşterilerin özel isteği ile verdikleri siparişler üzerine üretim yapan işletmelerde her bir mamulün maliyetinin ayrı ayrı izlendiği sisteme sipariş maliyet sistemi denir. Sipariş maliyet kartı en önemli enstrümanıdır.İnşaat,basımevi,tamirhane,mobilya,mücevher üreten işletmeler bu sistemi tercih ederler.

     b. Safha(evre)Maliyet Sistemi:  Aynı cins mamullerin yığın üretimi ile ilgili bir maliyet sistemidir. Bu sistemde üretim safhalar halinde izlenir.ve her bir safhanın maliyeti ayrı ayrı hesaplanabilir. Un,cam,boya, kağıt,çimento,şeker üreten işletmeler tercih ederler.

 

4.Maliyetlerin İşletme Fonksiyonlarına(işlevlerine) göre ayrım;

 

  • Tedarik Maliyetleri

  • Üretim Maliyetleri

  • Satış Maliyetleri

  • Yönetim Maliyetleri

  • Finansman Maliyetleri

  • Araştırma – Geliştirme Maliyetleri

 

5.Maliyetlerin Yüklenme Biçimlerine Göre ayrım,

 

1-Direkt (Dolaysız) Giderler

2-Endirekt (Dolaylı) Giderler

 

1)Direkt(dolaysız)Maliyetler: Ortaya çıkan bir üretim gideri üretilen mamullerin maliyetine doğrudan doğruya yüklenebiliyorsa, herhangi bir kriter yada ölçüye ihtiyaç duyulmadan hangi mamul için ne kadar olduğu kolaylıkla belirlenebiliyorsa o gider mamul için direkt gider niteliğindedir. Direkt ilk madde malzeme,Direkt işçilik gideri gibi.Bunlara primer(birincil=temel)maliyetler adı da verilir.Örneğin; elbise üretiminde kullanılan kumaş, pet şişede su üretimi için kullanılan pet şişe

 

2)Endirekt(dolaylı)Maliyetler:  Ortaya çıkan üretim gideri üretilen mamullerin maliyetine doğrudan doğruya yüklenemiyor, bunun için bir dağıtım ölçüsüne ihtiyaç duyuluyor ise böyle giderler endirekt giderlerdir. Örneğin; elbise üretiminde kullanılan dikiş makinesinin amortismanı, üretimdeki ustabaşı ücretleri, pet şişede su üretiminde şişenin etiketinin yapıştırılmasında kullanılan tutkal.

 

6.Maliyetlerin Faaliyet Hacmine Göre Sınıflandırılması

 

Faaliyet hacmi ölçüsü bir çalışma ölçüsü birimidir ve işletme kapasitesinin ifade edilmesinde kullanılır. Bir üretim işletmesi için faaliyet ölçüsü, üretim miktarı, satış tutarı veya çalışma saati olabilir. Bir otel işletmesinde çalışma ölçüsü, satılan oda sayısı ya da doluluk oranı olabilir.

 

1.Sabit Giderler

2.Değişken Giderler

3.Karma Giderler

a.Yarı Değişken Giderler

b.Yarı Sabit Giderler

 

1.Sabit Giderler :  Belli bir dönemde belli bir kapasite aralığında üretim hacmindeki değişiklerden etkilenmeyen giderlerdir. Örneğin; kira, amortisman gideri. Sabit giderler birim başına değişken niteliktedir.

 

2.Değişken Giderler: Faaliyet hacmindeki değişmelerden etkilenen giderlerdir. Bu etkilenme aynı yönde olur. Yani faaliyet hacmi arttıkça değişken giderler artar. Örneğin; Direkt İlk Madde ve Malzeme Gideri ile Direkt İşçilik Gideri.

 

Not: *Sabit giderler toplamda sabit,birimde değişkendir.

        *Değişken giderler toplamda değişken,birimde sabit olurlar.

 

3.Karma Giderler

a.Yarı Değişken Giderler:  Bir kısmı sabit bir kısmı değişken olan giderlerdir. Yarı değişken giderlerin değişken kısımları faaliyet hacmi arttıkça artar, azaldıkça azalır. Ancak içerdiği sabit giderler nedeni ile de faaliyet hacmi 0 bile olsa ortadan kalmaz. Örneğin; pazarlama elemanının maaş+prim usulüyle çalışması.

 

b.Yarı Sabit Giderler :  Belli bir faaliyet aralığında sabitken faaliyet aralığı artınca sıçrama yapan giderlerdir. Bunlara basamaklı giderlerde denir. Örneğin; bakım onarım gideri.

Degressif Maliyet           : Azalarak Artan Maliyetlerdir.

Progressif Maliyet          : Artarak Artan Maliyetlerdir.

Regresif Maliyet : Üretim miktarı arttıkça toplam olarak azalan maliyetlerdir. (Reklam Maliyeti gibi)

Marjinal Maliyet           : Üretim miktarındaki bir birimin toplam maliyetlerde yarattığı etkiye denir.

 

7.Maliyetlerin Sorumluluk açısından Sınıflandırılması

 

a.Kontrol edilebilen Maliyetler :  Birim maliyet kalemi düzeyinde sorumluluk birim yöneticisi tarafından etkilenen maliyetlerdir.Örneğin;Hammadde malzeme gideri gibi değişken maliyetler.

b.Kontrol Edilemeyen Maliyetler  : Birim maliyet kalemi düzeyinde sorumluluk birim yöneticisi tarafından etkilenmeyen maliyetlerdir.Örneğin;sabit maliyetler,

 

8.Maliyetlerin Karar Verme Amaçları açısından Sınıflandırılması

 

a.Fark edilen maliyetler(ek maliyet): Faaliyet hacminde yapılan bir değişmenin maliyetlerde neden olduğu tüm değişmeye denir.

b.Fırsat Maliyeti(Alternatif Maliyet): Bir seçeneğin tercih edilmesi nedeni ile vazgeçilen diğer seçeneklerin kullanılmamasından dolayı işletmenin kaybettiği gelire denir.

c.Batmış Maliyet. Bir karar işlemi sırasında o karardan etkilenmeyen maliyetlere denir. Örneğin; amortisman gideri.

Maliyet Muhasebesi Sistemleri Konusuna Ait Etiketler

Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık